Zakopane -

Zakopane

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 49°18' N 19°57' EGeografia

Zakopane
Herb
Herb Zakopanego
Dewiza: brak
Województwo małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina
 - rodzaj		 Zakopane
miejska
Burmistrz Janusz Majcher
Powierzchnia 84 km²
Położenie 49° 18' N
19° 57' E
Wysokość od 750 do 1126 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2005)
 - liczba ludności
 - gęstość
27 647
329,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 18
Kod pocztowy 34-500 do 34-504
Tablice rejestracyjne KTT
Położenie na mapie Polski
Zakopane
Zakopane
Zakopane
TERC10
(TERYT)		 2121617011
Miasta partnerskie Słowacja Poprad
Francja Saint-Dié-des-Vosges
Niemcy Siegen
Polska Sopot
Urząd miejski3
ul. Kościuszki 13
34-500 Zakopane
tel. 18 201-40-31; faks 18 202-04-44
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Dom w stylu zakopiańskim przy ulicy Kościeliskiej
Dom w stylu zakopiańskim przy ulicy Kościeliskiej
Neoromański kościół parafialny pw. Świętej Rodziny na Krupówkach
Neoromański kościół parafialny pw. Świętej Rodziny na Krupówkach
Krupówki
Krupówki
Giewont w listopadzie
Giewont w listopadzie
Panorama z Gubałówki
Panorama z Gubałówki
Wielka Krokiew, Zakopane
Wielka Krokiew, Zakopane

Zakopane to miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Według danych z II kwartału 2005 r.2, miasto miało 27 647 mieszkańców i jest drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.

Miasto położone jest u stóp Tatr, w Rowie Podtatrzańskim (Kotlina Zakopiańska), nad kilkoma potokami, ale najważniejszy to Zakopianka (dopływ Białego Dunajca). Położone na wysokości 838 m n.p.m. (centralny punkt jakim jest skrzyżowanie ul. Krupówki i Kościuszki), jest najwyżej położonym miastem Polski. Od północy graniczy z pasmem Gubałówki, od południa nad miastem góruje Giewont.

Zakopane jest największym ośrodkiem miejskim w bezpośrednim otoczeniu Tatr, dużym ośrodkiem sportów zimowych, od dawna nazywane nieformalnie zimową stolicą Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się także znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki). Liczbę turystów odwiedzających całe Tatry ocenia się na około 2-3 mln rocznie.

Zakopane wielokrotnie organizowało ważne imprezy sportowe. Rokrocznie na Wielkiej Krokwi odbywa się Puchar Świata w skokach narciarskich. W mieście tym trzykrotnie odbywały się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym: w latach 1929, 1939 oraz w 1962. Miasto kandydowało do organizacji Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2011 (przegrana z Oslo). Obecnie jednak kandyduje do Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2013. Miasto starało się też (bezskutecznie) o organizację w 2006 roku Zimowych Igrzysk Olimpijskich (wygrał Turyn).

Liczne sanatoria i domy wypoczynkowe oraz duża baza noclegowa, czynią z Zakopanego miejscowość atrakcyjna dla turystów. Główną atrakcją turystyczną są Tatry. Inne to:

Spis treści

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 20056, Zakopane ma obszar 84,35 km², w tym:

  • użytki rolne: 31%
  • użytki leśne: 57%

Miasto stanowi 17,89% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 20042:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 27 647 100 15 005 54,3 12 642 45,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 329,1 178,6 150,5

Według danych z roku 20056, średni dochód na mieszkańca wynosił 2202,90 zł.

[edytuj] Historia

Zakopane powstało jako osada na miejscu sezonowych osad pasterskich. Pierwszy (zaginiony) przywilej osadniczy wydał podobno Stefan Batory w 1578 roku, który to przywilej został zatwierdzony przez króla Michała Wiśniowieckiego przywilejem osadniczym w 1670 roku. W 1676 roku wieś liczyła 43 mieszkańców (wraz z Olczą i Poroninem). Pierwotnie osada należała do króla, później do cesarsko-królewskiego skarbu austriackiego. W 1824 roku Zakopane wraz z częścią Tatr zostało sprzedane rodzinie Homolasców. W XVIII wieku w Kuźnicach zbudowano hutę żelaza (w XIX wieku był to największy zakład metalurgiczny w Galicji). Rozkwit Zakopanego rozpoczął się w drugiej połowie XIX w., kiedy to właściwości klimatyczne Zakopanego zaczął popularyzować Tytus Chałubiński. W roku 1876 Towarzystwo Tatrzańskie otworzyło w Zakopanem szkołę snycerską. W 1886 r. zostało uznane za uzdrowisko. W 1889 roku Zakopane liczyło już 3000 mieszkańców. W tymże też roku kupił je na licytacji (wraz z dużą częścią Tatr) hrabia Władysław Zamoyski – "mąż opatrznościowy" Tatr polskich, który stworzył podwaliny obecnego parku narodowego. W 1933 roku Zakopane uzyskało prawa miejskie. W czasie II wojny światowej Zakopane stało się ważnym punktem przerzutowym na Węgry. W podziemiach hotelu "Palace" mieścił się areszt Gestapo

Na początku marca 1940 w wilii "Tadeusz" przy drodze do Białego miała miejsce III Metodyczna Konferencja NKWD i Gestapo, na której omówiono metody pracy operacyjnej przeciwko polskiemu podziemiu i wymieniono się informacjami.

[edytuj] Znaczenie dla kultury polskiej

Pod koniec XIX wieku Zakopane stało się ważnym ośrodkiem kulturalnym, odwiedzanym (lub zamieszkanym) przez takie sławne postacie polskiej kultury jak: H. Sienkiewicz, W. Orkan, St. Witkiewicz, S. Żeromski, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz i inni. Stanisław Witkiewicz (ojciec) jest autorem tzw. stylu zakopiańskiego (zwanego też od jego nazwiska witkiewiczowskim) w budownictwie. Z pobytem letników a później także osiedlającej się w Zakopanem inteligencji nastąpił rozwój turystyki i taternictwa. W 1873 r. zawiązało się Towarzystwo Tatrzańskie, którego celem było propagowanie wiedzy o Tatrach, badanie ich, ułatwienie turystyki, ochrona przyrody i popieranie miejscowego rozwoju. Wśród inicjatorów powstania Towarzystwa był Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk, Walery Eliasz-Radzikowski i inni. Działalności tego Towarzystwa Zakopane zawdzięcza pierwsze oświetlenie, organizację poczty i telegrafu, budowę Dworca Tatrzańskiego. Rozwój taternictwa i powtarzające się wypadki były powodem powołania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (1909). Inicjatorem jego powstania był przede wszystkim Mariusz Zaruski. Z pobytem letników związana jest także historia teatru w Zakopanem. Pierwsze przedstawienia wystawiane były przez zespoły amatorskie tworzone przez gości, ale już w 1892 Zakopane odwiedza zespół teatralny złożony z zawodowych aktorów. Powołany w 1900 r. Związek Przyjaciół Zakopanego zainicjował powstanie stałego teatru amatorskiego, a od 1904 sezonowego zespołu zawodowego. W Zakopanem występowała Helena Modrzejewska, Antonina Hoffman, Irena i Ludwik Solski i inni. W latach międzywojennych działał w Zakopanem Teatr Formistyczny.

Z działalnością Związku Przyjaciół Zakopanego związana jest także budowa pomnika Tytusa Chałubińskiego i powstanie pierwszych stowarzyszeń sportowych. Do najsławniejszych zabytków zaliczane są: barokowy drewniany kościółek obok zabytkowego Cmentarza Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku; zabytkowa góralska zabudowa drewniana; budowle w stylu zakopiańskim; wille (np. Koliba, Pod Jedlami i inne).

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Komunikacja

Komunikację autobusową zapewnia PKS i przewoźnicy prywatni (ci ostatni głównie z Krakowem). Po mieście kursują linie komunikacji miejskiej obsługiwane przez PKS i przewoźników prywatnych.

[edytuj] Sąsiednie gminy

Bukowina Tatrzańska, Kościelisko, Poronin. Gmina sąsiaduje z Słowacją.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Miasta partnerskie

Deklaracja o współpracy:

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Zakopane
p • d • e
Powiat tatrzański

Miasta: Zakopane
Gminy miejskie: Zakopane
Gminy wiejskie: Biały Dunajec • Bukowina Tatrzańska • Kościelisko • Poronin

 

Serbia: Tadić ogłosił zwycięstwo
Prezydent Serbii i lider Partii Demokratycznej (DS) Boris Tadić ogłosił, że jego prounijna koalicja odniosła zwycięstwo w niedzielnych wyborach parlamentarnych. Dodał przy tym, że jego przyszły rząd nie uzna niepodległości Kosowa.
Szczygło wiedział o Nangar Khel już 23 sierpnia
Były minister obrony Aleksander Szczygło dowiedział się o szczegółach wydarzeń w Nangar Khel 23 sierpnia 2007 r. z notatki ówczesnego szefa kontrwywiadu wojskowego Antoniego Macierewicza - donosi poniedziałkowa "Rzeczpospolita".
Niech prezydent zleci NIK skontrolowanie Pawlaka
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego zaleca prezydentowi, by zwrócił się do Najwyższej Izby Kontroli o sprawdzenie, czy wicepremier i minister gospodarki Waldemar Pawlak dba o bezpieczeństwo energetyczne Polski - informuje "Rzeczpospolita".
Doktor G. kierownikiem w prywatnym szpitalu?
Oczyszczony z zarzutu zabicia pacjenta doktor Mirosław G. ma pokierować oddziałem kardiochirurgii w prywatnym szpitalu św. Rafała w Krakowie - informuje poniedziałkowa "Gazeta Wyborcza".
Połowa Polaków za zniesieniem abonamentu
Ponad połowa Polaków (56 proc.) jest za całkowitym zniesieniem abonamentu; przeciwnego zdania jest 35 proc. respondentów - wynika z sondażu TNS OBOP przeprowadzonego na zlecenie "Dziennika".
Linki: Strona gwna
Lek na potencje Viagra skuteczny! Strona główna serwisu, Odzyskwiawanie danycj Odzyskiwanie danych, projekty domów Projekty domów projekty domów Wizytówki, Przeprowadzki 4ps4m Windykacja bielizna, Najlepsze przeprowadzki Przeprowadzki Katowice, i wózki widłowe wózki widłowe
blogi, katalog blogów pit gazomierze enzymy limo chicago