Gwiazdozbiór
Z Wikipedii
Gwiazdozbiór (konstelacja) to grupa gwiazd zajmujących pewien obszar nieba. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwę pochodzącą z mitologii (np. Centaur, Cefeusz itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.
Spis treści |
[edytuj] Rys historyczny
Tradycja łączenia gwiazd w symboliczne kształty, które nazywamy gwiazdozbiorami, sięga niepamiętnych czasów starożytnych. Najstarsze zachowane wzmianki pochodzą z ok. 4000 roku p.n.e.
Około V wieku p.n.e. Babilończycy (lub niezależnie od nich Grecy) podzielili strefę nieba, w której odbywa się pozorny ruch słońca, najpierw na 6, a następnie na 12 odcinków, które nazwano zodiakiem. Ptolemeusz w swoim Almageście wyróżnił 48 konstelacji (z czego w dzisiejszym użyciu zachowało się 47). Były to znane starożytnym konstelacje nieba północnego i częściowo równikowego (z kilkoma wyjątkami większych konstelacji południowych, jak: Centaur, Argo, Erydan czy Wieloryb).
Odkrycia geograficzne i podróże na południową półkulę wniosły od XV wieku duży wkład w poznanie południowej sfery nieba. W 1595 Pieter Keyser i Frederick de Houtman, w wyniku podróży na Sumatrę, oznaczyli 12 konstelacji południowych: (Rajski Ptak, Żuraw, Mucha, Kameleon, Indianin, Trójkąt Południowy, Wąż Wodny, Złota Ryba, Paw, Feniks, Tukan, Ryba Latająca. Po raz pierwszy znalazły się one w atlasie Uranometria Johanna Bayera opublikowanym w roku 1603.
Polski astronom Jan Heweliusz dodał w swoim dziele Firmamentum, wydanym w roku 1690, 11 nowych gwiazdozbiorów, z czego 7 utrzymało się do dziś (Psy Gończe, Jaszczurka, Mały Lew, Ryś, Lis, Tarcza, Sekstant. Na początku XVIII wieku Tycho Brahe wyodrębnił konstelację "Warkocz Bereniki" z gwiazdozbiorów Lwa i Panny.
Wreszcie w wyniku podróży na Przylądek Dobrej Nadziei w latach 1751 i 1753 14 konstelacji dodał francuski opat Nicolas Louis de Lacaille (Pompa, Rylec, Cyrkiel, Piec, Zegar, Góra Stołowa, Mikroskop, Węgielnica, Oktant, Malarz, Rzeźbiarz, Luneta, Kompas, Sieć). Podzielił też na 3 części (Rufa, Żagiel, Kil) znaną starożytnym konstelację Argo.
Ostateczną listę 88 gwiazdozbiorów oraz ich granice zatwierdziła w roku 1928 Międzynarodowa Unia Astronomiczna.
[edytuj] Zestawienie gwiazdozbiorów
[edytuj] Gwiazdozbiory okołobiegunowe północne (dla Polski)
Cefeusz, Kasjopeja, Mała Niedźwiedzica, Smok, Wielka Niedźwiedzica, Żyrafa.
[edytuj] Gwiazdozbiory zimowe
Bliźnięta, Byk, Cyrkiel, Gołąb, Jednorożec, Malarz, Mały Pies, Orion, Pompa, Rak, Rufa, Ryś, Wielki Pies, Woźnica, Zając.
[edytuj] Gwiazdozbiory wiosenne
Centaur, Hydra, Kruk, Kompas, Korona Północna, Lew, Mały Lew, Panna, Psy Gończe, Puchar, Sekstant, Skorpion, Waga, Warkocz Bereniki, Węgielnica, Wilk, Wolarz, Żagiel.
[edytuj] Gwiazdozbiory letnie
Delfin, Herkules, Indianin, Jaszczurka, Korona Południowa, Koziorożec, Lisek, Lutnia, Luneta, Łabędź, Mikroskop, Ołtarz, Orzeł, Ryba Południowa, Strzała, Strzelec, Tarcza, Wąż, Wężownik, Wodnik, Żuraw, Źrebię.
[edytuj] Gwiazdozbiory jesienne
Andromeda, Baran, Erydan, Feniks, Pegaz, Perseusz, Piec, Ryby, Rzeźbiarz, Trójkąt, Wieloryb, Zegar.
[edytuj] Gwiazdozbiory okołobiegunowe południowe
Góra Stołowa, Kameleon, Kil, Krzyż Południa, Ryba Latająca, Mucha, Oktant, Paw, Rajski Ptak, Rylec, Sieć, Trójkąt Południowy, Tukan, Wąż Wodny, Złota Ryba.
[edytuj] Zobacz też
- astronomia
- asteryzm
- gwiazdozbiory według nazw łacińskich
- gwiazdozbiory według rozmiarów
- przegląd zagadnień z zakresu astronomii
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
[edytuj] Linki zewnętrzne
Niebo północne
Andromeda • Byk • Cefeusz • Herkules • Jaszczurka • Kasjopeja • Korona Północna • Lisek • Lutnia • Łabędź • Mała Niedźwiedzica • Mały Lew • Pegaz • Perseusz • Psy Gończe • Ryś • Smok • Strzała • Trójkąt • Warkocz Bereniki • Wielka Niedźwiedzica • Wolarz • Woźnica • Źrebię • Żyrafa
Niebo południowe
Centaur • Cyrkiel • Feniks • Gołąb • Góra Stołowa • Indianin • Jednorożec • Kameleon • Kil • Kompas • Korona Południowa • Kruk • Krzyż Południa • Luneta • Malarz • Mikroskop • Mucha • Oktant • Ołtarz • Paw • Piec • Pompa • Ptak Rajski • Puchar • Rufa • Ryba Latająca • Ryba Południowa • Rylec • Rzeźbiarz • Sieć • Tarcza • Trójkąt Południowy • Tukan • Wielki Pies • Wilk • Wąż Wodny • Węgielnica • Zegar • Złota Ryba • Żagiel
Niebo równikowe
Baran • Bliźnięta • Delfin • Erydan • Hydra • Koziorożec • Lew • Mały Pies • Orion • Orzeł • Panna • Rak • Ryby • Sekstant • Skorpion • Strzelec • Waga • Wieloryb • Wodnik • Wąż • Wężownik • Zając • Żuraw
| Serbia: Tadić ogłosił zwycięstwo |
|
Prezydent Serbii i lider Partii Demokratycznej (DS) Boris Tadić ogłosił, że jego prounijna koalicja odniosła zwycięstwo w niedzielnych wyborach parlamentarnych. Dodał przy tym, że jego przyszły rząd nie uzna niepodległości Kosowa.
|
| Szczygło wiedział o Nangar Khel już 23 sierpnia |
|
Były minister obrony Aleksander Szczygło dowiedział się o szczegółach wydarzeń w Nangar Khel 23 sierpnia 2007 r. z notatki ówczesnego szefa kontrwywiadu wojskowego Antoniego Macierewicza - donosi poniedziałkowa "Rzeczpospolita".
|
| Niech prezydent zleci NIK skontrolowanie Pawlaka |
|
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego zaleca prezydentowi, by zwrócił się do Najwyższej Izby Kontroli o sprawdzenie, czy wicepremier i minister gospodarki Waldemar Pawlak dba o bezpieczeństwo energetyczne Polski - informuje "Rzeczpospolita".
|
| Doktor G. kierownikiem w prywatnym szpitalu? |
|
Oczyszczony z zarzutu zabicia pacjenta doktor Mirosław G. ma pokierować oddziałem kardiochirurgii w prywatnym szpitalu św. Rafała w Krakowie - informuje poniedziałkowa "Gazeta Wyborcza".
|
| Połowa Polaków za zniesieniem abonamentu |
|
Ponad połowa Polaków (56 proc.) jest za całkowitym zniesieniem abonamentu; przeciwnego zdania jest 35 proc. respondentów - wynika z sondażu TNS OBOP przeprowadzonego na zlecenie "Dziennika".
|
Lek na potencje Viagra skuteczny! Strona główna serwisu, Odzyskwiawanie danycj Odzyskiwanie danych, projekty domów Projekty domów projekty domów Wizytówki, Przeprowadzki 4ps4m Windykacja bielizna, Najlepsze przeprowadzki Przeprowadzki Katowice, i wózki widłowe wózki widłowe
Hotels in Bournemouth contra pegasus chicago limousine limo hummer Bramka SMS