Fryderyk Chopin -

Fryderyk Chopin

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie ze strony Chopin i Szopen. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Fryderyk Franciszek Chopin

Portret pędzla Eugène Delacroix, 1838
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1810
Żelazowa Wola, Polska
Data i miejsce śmierci 17 października 1849
Paryż, Francja
Narodowość polska
Dziedzina sztuki muzyka
Styl romantyzm
Muzeum artysty Narodowy Instytut Fryderyka Chopina - Muzeum Fryderyka Chopina
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Grób rodziców Fryderyka Chopina na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Grób rodziców Fryderyka Chopina na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego[1] 1810 w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 w Paryżu) – polski kompozytor i pianista.

Jest uważany za najwybitniejszego polskiego kompozytora, a także za wybitnego pianistę i czołowego przedstawiciela muzyki okresu romantyzmu na świecie. Nazywany bywa poetą fortepianu. Choć należy do najchętniej granych kompozytorów muzyki fortepianowej, jego dzieła wymagają od wykonawcy znakomitego warsztatu i wirtuozerii. U źródeł jego twórczości leżała wielka wrażliwość artystyczna oraz umiejętność czerpania wzorców z polskiej muzyki ludowej.

Jego przyjaciółka i towarzyszka życia George Sand mówiła o nim, że był jeszcze bardziej polski niż sama Polska[2].

Spis treści

[edytuj] Życiorys

[edytuj] Dzieciństwo

Ojciec, Mikołaj (1771-1844), był spolonizowanym Francuzem przybyłym z Marainville w Lotaryngii. Francuską wersją nazwiska - Chopin - posługiwali się do końca życia i on, i Fryderyk, z rzadka spolszczając je do postaci Szopen, która to bazuje na wymowie języka francuskiego i bywa używana potocznie.

Ojciec Fryderyka przyjechał do Polski w 1787 w wieku 16 lat w interesach Adama Weydlicha -wielkorządcy Michała Jana Paca i spędził tu resztę swojego życia. Dość szybko związał się ze swoją nową ojczyzną; już w 1794 r. wziął udział w insurekcji kościuszkowskiej i nigdy z Polski nie wyjechał. Nie utrzymywał też już kontaktu z rodziną we Francji. Swoje dzieci wychował na Polaków. Znany był także z nieufności, a wręcz nienawiści do Napoleona. Początkowo Mikołaj Chopin był guwernerem dzieci starościny Łączyńskiej, a po przenosinach z Żelazowej Woli do Warszawy został wykładowcą języka i literatury francuskiej w kilku warszawskich szkołach, by w końcu prowadzić elitarny internat dla synów polskich rodów arystokratycznych. Był nauczycielem Fryderyka Skarbka, późniejszego ojca chrzestnego swojego syna. Matka - Justyna z Krzyżanowskich, została wzmiankowana w orszaku ślubnym Konstancji von Bruchentahl, wychodzącej za mąż za Jana Skarbka. Pochodziła ze zbiedniałej rodziny szlacheckiej z Kujaw, uwielbiała grać na fortepianie. Fryderyk, będąc drugim dzieckiem w rodzinie, miał trzy siostry (Ludwika Jędrzejowiczowa, Izabela Barcińska, Emilia).

Wedle legendy Chopin przyszedł na świat przy grze na skrzypcach Mikołaja Chopina. Być może dopiero kilka tygodni po urodzeniu dziecko zgłoszono u księdza i ochrzczono. W 1892 roku znaleziono w parafii brochowskiej (kościół Św. Rocha) dokument: "Roku tysiąc osiemset dziesiątego dnia dwudziestego trzeciego miesiąca kwietnia o godzinie trzeciej po południu przed nami, proboszczem brochowskim, sprawującym obowiązki urzędnika stanu cywilnego gminy parafii brochowskiej powiatu sochaczewskiego w departamencie warszawskim stawił się Mikołaj Chopyn(...) i okazał nam dziecię płci męskiej, które urodziło się w domu jego w dniu dwudziestego drugiego miesiąca lutego o godzinie szóstej wieczorem roku bieżącego(...)". Sam Fryderyk i jego matka wspominają kilkakrotnie w listach, że nie urodził się on 22 lutego, lecz 1 marca. Imię Fryderyk miało pochodzić od św. Fryderyka, imię Franciszek od dziadka Chopina. Józef Sikorski, muzyk i rówieśnik Chopina, wspomina w swoim "Wspomnieniu Szopena", że Chopin jako dziecko płakał, gdy matka grała na fortepianie, co do dziś należy do znanych anegdot o Chopinie. Jako małe dziecko Fryderyk zasiadał do fortepianu i grał zasłyszane melodie. Dlatego rodzice zatrudnili nauczyciela, Wojciecha Żywnego z Czech. Po pewnym czasie mały Fryderyk przewyższył zdolnościami swego nauczyciela. Zaprzyjaźnił się jednak z nim i po latach dedykował mu słynny Polonez As-dur. Następnym nauczycielem Chopina był Wilhelm Wacław Würfel, również pochodzący z Czech.

[edytuj] Pierwsze sukcesy

Zdjęcie Fryderyka Chopina z 1849
Zdjęcie Fryderyka Chopina z 1849
Dom Fryderyka Franciszka Chopina w Żelazowej Woli
Dom Fryderyka Franciszka Chopina w Żelazowej Woli

W wieku 7 lat (w 1817 r.) miały miejsce pierwsze poważniejsze próby kompozytorskie. Z tego czasu pochodzą nieoznaczone numerem opusowym polonezy: zadedykowany Wiktorii Skarbek Polonez g-moll oraz Polonez B-dur. Pierwszy publiczny występ Fryderyka odbył się w 1818 roku w pałacu Radziwiłłowskim. Prasa warszawska opisała go jako "małego Chopinka", "cudowne dziecko" i "drugiego Mozarta". W dzienniku swym Aleksandra Tańska, siostra znanej wtedy autorki Klementyny Hoffmanowej zanotowała w krótkiej relacji z koncertu: "Było dosyć osób(...) W przeciągu wieczora grał na fortepianie młody Chopin, dziecię w 8. roku, obiecujące, jak twierdzą znawcy, zastąpić Mozarta". 20 września 1818 roku odwiedziła Warszawę carowa Maria Fiodorowna, której Chopin ofiarował dwa swoje tańce polskie. A Wójcicki wspomina, że gdy mały Chopin grywał u księcia Konstantego, namiestnika warszawskiego podczas gry Marsza wojskowego wznosił oczy w górę, że książę go pytał: "Co tam patrzysz w górę mały? Czytasz nuty na suficie?". Później Chopin otrzymał od cara pierścień z brylantem, a w Paryżu nawet propozycję zostania nadwornym kompozytorem carskim. Chopin jednak pierścień sprzedał, a propozycję odrzucił.

Następnie Chopin w latach 1823-1826 pobierał naukę w Liceum Warszawskim, gdzie pracował jego ojciec. W tych latach zwiedził sporą część Polski. Spędzał wakacje na dworze ks. Antoniego Radziwiłła w Szafarni i bywał u przyjaciół mieszkających w odległych miejscach Polski. Z Szafarni wysłał swoje słynne listy - "Kuriery Szafarskie" do rodziców, będące parodią "Kuriera Warszawskiego", które rozsławiły sielankowe wakacje w Szafarni. Słynna jest również anegdota, mówiąca że został w szkole niegdyś przyłapany na rysowaniu nauczyciela w czasie lekcji. Obrazek tak zadziwił rysowanego, że ten go pochwalił. Maurycy Karasowski wspomina również anegdotę z tradycji rodzinnej, w której Chopin pomógł guwernerowi uspokoić hałaśliwych wychowanków. Zaimprowizował im opowieść, a potem uśpił wszystkich łącznie z guwernerem kołysanką. Gdy pokazał uroczy widok siostrom i matce obudził wszystkich przeraźliwym akordem. Wraz z siostrą Emilią Fryderyk pisał także dla zabawy wiersze i komedie. Balzac wspominał, że Chopin miał zastraszająco prawdziwy dar naśladowania każdego, kogo tylko zechciał.

Wielu biografów (np. Jeżewska, Iwaszkiewicz, Willemetz) przekonuje, że Chopin był geniuszem uniwersalnym, ponieważ posiadał również niezwykły talent literacki, czego dowodem są jego słynne listy, a także talent malarski i aktorski.

W latach 1826-1829 był studentem warszawskiej Szkoły Głównej Muzyki, będącej częścią Konserwatorium, która związana była z Uniwersytetem Warszawskim gdzie podjął naukę harmonii i kontrapunktu u Józefa Elsnera. Został zwolniony z przedmiotu instrumentu, ponieważ zauważono nieprzeciętny sposób i charakter gry Chopina. Okres ten charakteryzuje się zafascynowaniem muzyką ludową. Powstają wówczas Sonata c-moll op. 4, Wariacje B-dur na temat "Là ci darem la mano" z "Don Juana" W. A. Mozarta op. 2 na fortepian i orkiestrę, Trio g-moll op. 8 i pierwsze Mazurki (opp. 6, 7) oraz oparte na motywach ludowych Rondo c-moll op. 1 i Rondo à la Krakowiak F-dur op. 14. W raporcie po trzecim roku nauki Józef Elsner zapisał: "Trzecioletni Szopen Fryderyk – szczególna zdatność, geniusz muzyczny".

W 1826 Chopin odbywał swoją pierwszą zagraniczną podróż do Berlina. W 1826 spędził wakacje także w Bad Reinertz (dzisiejsze Duszniki-Zdrój).

[edytuj] Rozpoczęcie niezależnej kariery kompozytorskiej

Chopin na banknocie 5000 zł z 1982 roku
Chopin na banknocie 5000 z 1982 roku

Lata 1829-1831 są dla Chopina okresem pierwszej miłości (do śpiewaczki Konstancji Gładkowskiej) i pierwszych ogromnych sukcesów kompozytorskich. W liście do swojego przyjaciela, Tytusa Wojciechowskiego, Chopin nazywa Konstancję ideałem. Powstają wówczas Koncerty fortepianowe f-moll op. 21 i e-moll op. 11.

W lipcu 1829, niezwłocznie po ukończeniu studiów, Fryderyk Chopin wraz z przyjaciółmi wyjeżdża na wycieczkę do Wiednia. Dzięki Würflowi Chopin wszedł w środowisko muzyków. W Kärntnerthortheater wystąpił dwukrotnie; grał Wariacje B-dur za pierwszym, a oprócz Wariacji także Rondo à la Krakowiak za drugim razem. Odniosły one fenomenalny sukces wśród publiczności. Nawet krytyka mimo zastrzeżeń dotyczących jego gry (zbyt mała siła dźwięku) uznała kompozycje za nowatorskie. Dobre przyjęcie kompozycji na koncertach ułatwiło kontakt z wydawcami: w kwietniu 1830, po raz pierwszy za granicą, wydano drukiem w Austrii, w oficynie Tobiasa Haslingera grane tu już Wariacje op. 2.

Tablica upamiętniająca ostatni postój Chopina na warszawskiej Woli
Tablica upamiętniająca ostatni postój Chopina na warszawskiej Woli

2 listopada 1830 roku Chopin wyjeżdża z Warszawy do Kalisza, gdzie spędzi ostatni dzień w ojczyźnie i gdzie dołączy do niego Tytus Wojciechowski. Przed wyjazdem żegna się z Konstancją Gładkowską i wręcza jej pierścień przechowywany przez nią aż do śmierci. 5 listopada 1830 Chopin na zawsze opuszcza Polskę – wyjeżdża z Kalisza i przez Wrocław udaje się do Drezna. W Wiedniu słyszy śpiewaną niegdyś przez Konstancję cavatinę Rossiniego i rozpłakuje się. Jedzie do Monachium i w końcu udaje się do Paryża. W czasie drogi Chopin pisze dziennik (zwany "Dziennikiem stuttgarckim"), który jest dokumentem przedstawiającym stany jego ducha podczas pobytu w Stuttgarcie, gdzie ogarnia go rozpacz z powodu upadku powstania listopadowego. Wedle tradycji, powstają wtedy pierwsze szkice do Etiudy "Rewolucyjnej". Utwory tego okresu wypełnione są dramatyzmem, który z wolna zaczyna w twórczości Chopina dominować.

[edytuj] Lata dojrzałości

W Paryżu Chopin zamieszkuje małe mieszkanie przy Boulevard Poissonniere. Daje pierwszy z dziewiętnastu publicznych koncertów w Paryżu (podczas 18 lat pobytu w tym mieście). Organizuje go Friedrich Wilhelm Kalkbrenner, pianista. Gra wtedy Koncert e-moll i Wariacje B-dur op. 2. Koncert oszałamia publiczność, w tym obecnego na nim Franciszka Liszta. Krytyk François Fétis zapowiada, że Chopin odrodzi muzykę fortepianową. Następnego dnia wydawcy przysyłają Chopinowi propozycje kupna utworów. Chopin zaczyna prowadzić żywot wirtuoza, komponując utwory, które szybko stają się modne i podobające się na salonach. Przyjaźni się z wieloma wybitnymi muzykami (Liszt, Vincenzo Bellini, Hector Berlioz), jest zapraszany na prywatne występy nie jako muzyk, ale jako gość, nawet na sam dwór. Szybko więc przenosi się do Chaussee d'Antin, modnej dzielnicy Paryża. Przyjaciele nazywają jego mieszkanie Olimpem ze względu na dającą się stamtąd słyszeć boską muzykę. Z powodu nieciekawej jednak sytuacji finansowej zaczyna dawać coraz więcej lekcji gry na fortepianie. Oszałamia go ogromna ilość propozycji. Chopin uczy między innymi księżniczkę de Noailles, księżne de Chimay i de Beauvau, baronową Rothschild, hrabinę Peruzzi i Potocką. Wśród uczniów także wielkie talenty - Karolina Hartmann, Karol Filtsch a także wierny przyjaciel Chopina Adolf Gutmann. Chopin jako nauczyciel znany był z niezwykłych wymagań i nerwowości.

W latach 1835-1846 porzuca karierę wirtuoza na rzecz komponowania. Zaczyna żyć życiem polskiej emigracji, utrzymując ścisłe kontakty z głównymi intelektualistami polskimi (Adam Mickiewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Cyprian Kamil Norwid). Józef Bem prosi go o zaliczkę dla powstającego Towarzystwa Politechnicznego. Chopin gości też u siebie najbliższego przyjaciela z lat dziecinnych, Jana Matuszyńskiego, który zamieszkując u Fryderyka studiuje medycynę w Paryżu. W 1842 roku Jan umiera na gruźlicę. U Chopina bywa też jego słynny przyjaciel, wielki pianista i kompozytor - Julian Fontana.

W 1836 roku zaręcza się z Marią Wodzińską. Była ona niezwykle uzdolniona muzycznie i malarsko. Hrabina Teresa Wodzińska, matka Marii zaczyna nazywać wtedy Chopina swym dzieckiem. W podzięce za darowane Chopinowi kompozycje Marii przysyła on Walca As-dur i niektóre ze słynnych Pieśni. Ostatecznie jednak rodzina sprzeciwiła się związkowi, uważając, że Chopin jest zbyt chorowitym kandydatem na męża. W 1836 roku Chopin faktycznie zaczyna poważnie chorować na gruźlicę (zdaniem prof. Wojciecha Cichego z AM w Poznaniu objawy wskazują na to, że kompozytor mógł cierpieć przez całe życie na mukowiscydozę i to właśnie ta choroba była przyczyną jego śmierci).

George Sand
George Sand

W 1837 roku Chopin poznaje starszą od niego o 6 lat i dominującą nad nim George Sand i rzuca się w ramiona "spełnionej miłości" (słowa George Sand), która jednak wkrótce zamienia się w nerwowy i chaotyczny związek. Para istnieje jednak jako związek jedynie w plotkach. W dziennikach Sand opowiada, że przez 9 lat przyjaźni z Chopinem żyła jak w klasztornym celibacie. W liście do Justyny Chopinowej Sand nazwie się drugą matką Chopina. Uciekając przed zazdrością byłego kochanka George, udają się na Majorkę do Valldemossa, która wita ich okropną pogodą. Jednocześnie w Hiszpanii trwa wojna, a choroba Chopina wzmaga się. Sand zabrała swoje dzieci, które miały się tam leczyć (syn Maurycy chorował na reumatyzm) i uczyć. Mieszkają tam także w byłym klasztorze. Tam po raz pierwszy Chopin pluje krwią. Komponuje wtedy Preludia op. 28, z których Preludium Des-dur wspominane jest przez Sand jako straszne. Wedle niej wspomina ona pamiętny wieczór, gdy podczas spaceru rozszalała się burza, a po powrocie do domu Chopin zaczął pluć krwią. Gdy stan zdrowia Chopina poprawia się, kochankowie wracają do Francji. Sprowadzono wtedy ciało samobójcy z Neapolu, wielkiego śpiewaka, Adolfa Nourrita. Chopin gra w Marsylii podczas pogrzebu na organach. Pomimo iż instrument był rozstrojony, Chopin oszołomił publiczność graną na organach pieśnią Schuberta.

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Valldemossa, Festivals Chopin de Valldemossa.

W 1839 roku wracają do Francji. Fryderyk jest wówczas bardzo chory, kaszląc wypluwa ogromne ilości krwi. Mieszka w Nohant, w posiadłości George Sand. Chwilowa poprawa zdrowia wnosi okres spokoju do życia przyjaciół, wkrótce jednak następuje ponowne pogorszenie. George Sand napisała dyskusyjną książkę "Lukrecja Floriani", w której wedle Liszta ośmiesza Fryderyka. Chopin odwzajemnia tę zniewagę jedynie milczeniem, podczas gdy rodzina w Polsce jest oburzona. Sand tłumaczy, że nie opisuje w niej Fryderyka, jednak biografowie Chopina wskazują na odwrotne. Pojawia się wtedy znany rzeźbiarz Auguste Clésinger, który poślubia córkę Sand (Solange) wbrew jej woli. Kiedy w następującym konflikcie Fryderyk staje po stronie Solange, pisarka wpada w szał i zrywa z kompozytorem. Okres przed rozstaniem z George Sand, a także po rozpadnięciu się związku oraz pogłębiająca się choroba odciskają głębokie piętno na twórczości i życiu towarzyskim Chopina.

[edytuj] Ostatni okres życia

Pomnik Fryderyka Chopina w Parku Południowym we Wrocławiu
Pomnik Fryderyka Chopina w Parku Południowym we Wrocławiu
Grób rodziców Chopina na warszawskich Powązkach
Grób rodziców Chopina na warszawskich Powązkach
Grób Fryderyka Chopina na paryskim cmentarzu Père Lachaise
Grób Fryderyka Chopina na paryskim cmentarzu Père Lachaise
Epitafium z sercem Fryderyka Chopina w kościele Św. Krzyża w Warszawie
Epitafium z sercem Fryderyka Chopina w kościele Św. Krzyża w Warszawie

Po rozstaniu z George Sand Chopin popada w głębokie przygnębienie. Daje ostatni koncert w Paryżu. Dwa dni później "Gazette Musicale", przekonując o innowacyjności "Ariela fortepianu", pisze: "Chopina można zrozumieć tylko przez samego Chopina".

Ostatnią kobietą, z którą Chopin był związany, była jego uczennica – Szkotka Jane Stirling, zwana "wdową po Chopinie", z którą wyjechał po wybuchu rewolucji w Paryżu w 1848 r. do Anglii i Szkocji w bardzo wyczerpującą jego siły podróż. Wilgotny klimat Anglii i Szkocji oraz zamęczenie wizytami u angielskiej arystokracji doprowadziły do szybszych postępów choroby. W dniu 16 listopada 1848 r. udzielił na rzecz polskich emigrantów ostatniego koncertu w Guildhall w Londynie. Grał przed królową Wiktorią. Grał też dla polskich emigrantów, jednak koncert ten pozostał niewysłuchanym z powodu zbyt głośnej orkiestry, złego stanu zdrowia Chopina i nieciekawych warunków.

Chopin jest w coraz gorszym stanie. Pisze ostatnie dwa mazurki - g-moll i f-moll. Zostaną one wydane dopiero w latach 50. XX wieku. Nie opuszczają go jednak przyjaciele. Odwiedza go Adolf Gutmann, wielki przyjaciel i malarz Eugene Delacroix, Marcelina Czartoryska - jego uczennica, Józef Cichowski, przyjaciel Wojciech Grzymała. Chopin ma jednak problemy finansowe. Z tego powodu szkockie przyjaciółki Chopina obdarowują go sporą sumą pieniędzy, z której godzi się przyjąć tylko część. Jenny Lind organizuje dla niego z muzykami paryskimi wieczór muzyki, który podnosi Fryderyka bardzo na duchu. Chopin przeprowadza się na Chaillot 74 i zaprasza do siebie siostrę Ludwikę z rodziną. Jest coraz bardziej wyniszczony przez chorobę. Mimo to postanawia się znowu przenieść już nie na długo do mieszkania na placu Vendome. Przed wyjazdem odwiedza go Hector Berlioz. Są to słynne "dni przedostatnie", w które przybędzie do niego także Cyprian Kamil Norwid.

Zmarł o godzinie 2 w nocy, 17 października 1849 roku, w otoczeniu najbliższych osób, takich jak Delfina Potocka, ks. Jełowicki, Wojciech Grzymała, Ludwika Jędrzejowiczowa, z którymi był związany przez większość swego życia w Paryżu. Ostatnie dni stały się tematem legendarnym w sztuce - opisał je w 1865 Cyprian Norwid w słynnym wierszu Fortepian Szopena - zainspirowany zniszczeniem oryginalnego fortepianu kompozytora w 1863, gdy wojsko rosyjskie (w odwecie za zamach na namiestnika Fiodora Berga) wyrzuciło instrument na bruk warszawski z okien Pałac Zamoyskich w Warszawie. Ostatnie chwile namalował także Teofil Kwiatkowski. Śmierć Chopina opisuje bardzo dokładnie ksiądz Aleksander Jełowicki. Wedle niego umarł on na chwilę po udzieleniu ostatniego namaszczenia. Ostatnimi słowami miały być: "Jestem już u źródła szczęścia". Relacja Jełowickiego opisana w liście do Ksawery Grocholskiej, jest jednak uważana za mało prawdziwą. Nabożeństwo żałobne zostało dokonane w kościele Św. Magdaleny. Na uroczystości żałobnej grał słynny organista francuski Louis-Alfred Lefébure-Wély. Został pochowany na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu; na jego prośbę, na pogrzebie wykonano Requiem d-moll Mozarta, a także jego własny Marsz żałobny z Sonaty b - moll. Serce Chopina zostało sprowadzone do kościoła św. Krzyża w Warszawie. Robert Schumann powiedział po śmierci Chopina: "Dusza muzyki przeleciała nad światem".

[edytuj] Kalendarium

  • 1810 – narodziny Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli
  • 1817 – pierwsza próba kompozytorska w wieku 7 lat
  • 1818 – pierwszy występ estradowy
  • 1823 – rozpoczęcie nauki kompozycji u Elsnera
  • 1826 – studia w Szkole Głównej Muzyki
  • 1829 – wizyta w Wiedniu
  • 1830 – ostateczne opuszczenie Polski
  • 1831 – przyjazd do Paryża
  • 1835 – zaręczyny z Marią Wodzińską (Walc As-dur)
  • 1836 – spotkanie z George Sand
  • 1837 – zerwanie z Wodzińską
  • 1838 – związek z George Sand, wyjazd na Majorkę, praca nad 24 Preludiami
  • 1839 – powrót do Francji, powstaje Sonata b-moll
  • 1844 – umiera ojciec Chopina
  • 1845 – kłótnie z George i choroba Fryderyka nasilają się
  • 1847 – zerwanie z George
  • 1848 – wyjazd z Jane Stirling do Anglii i Szkocji
  • 1849 – śmierć w Paryżu

[edytuj] Dorobek twórczy i styl

Chopin do dziś uważany jest za największego kompozytora polskiego. Gdy gazety pisały, że jak z Mozarta Niemcy, tak z Chopina Polacy będą dumni, Chopin nazywał to nonsensem. Z tej przyczyny Paderewski uważał, że Chopin naprawdę nie zdawał sobie sprawy ze swojej wielkości. Za geniuszy muzyki uważał Chopin Mozarta i Bacha. Jego ballady F-dur i g-moll skomponowane zostały wedle samego kompozytora na temat "Jeziora Świteź" i "Świtezianki" Mickiewicza. Od początku komponowania w wieku 7 lat Chopin inspirował się niemal wyłącznie tematami polskimi. Szczególnie zajmowały go polskie tańce ludowe – mazurki, oberki, polonezy i kujawiaki, których elementy zawarł w słynnych polonezach i mazurkach. Ze względu szczególnie na te dzieła niektórzy krytycy jego muzyki uważali, że stworzył nieznaną w romantyzmie melodykę. Sam Chopin mówił, że przy graniu mazurków ważne jest tempo rubato, którego miał być twórcą. Nie ma jednak definicji tego tempa, ani rzetelnego przykładu. Wedle słynnych pianistów i znawców muzyki Chopina za najodpowiedniejszą metodę gry Chopina uważają tak zwaną "metodę Chopina" prof. Harry'ego Neuhausa.

W sprawie polskości jego muzyki nie ma żadnych wątpliwości. Ignacy Jan Paderewski powiedział w setną rocznicę urodzin Chopina: "(...) Zabraniano nam Słowackiego, Krasińskiego, Mickiewicza. Nie zabroniono nam Chopina. A jednak w Chopinie tkwi wszystko, czego nam wzbraniano: barwne kontusze, pasy złotem lite, posępne czamarki, krakowskie rogatywki, szlacheckich brzęk szabel, naszych kos chłopskich połyski, jęk piersi zranionej, bunt spętanego ducha, krzyże cmentarne, przydrożne wiejskie kościółki, modlitwy serc stroskanych, niewoli ból, wolności żal, tyranów przekleństwo i zwycięstwa radosna pieśń (...)". Chopin uważany jest również za twórcę etiudy romantycznej, czym przełamał dość rozpowszechnioną przed nim opinię, że etiuda to utwór wyłącznie techniczny, przeznaczony dla ćwiczenia palców. Fryderykowi tuż przed śmiercią wykonano odlew lewej dłoni, co miało symbolizować, że jako jeden z pierwszych kompozytorów postawił ogromny nacisk na technikę gry lewej ręki.

Zobacz więcej w osobnym artykule: lista dzieł Fryderyka Chopina.

[edytuj] Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

Pomnik Chopina w warszawskich Łazienkach
Pomnik Chopina w warszawskich Łazienkach

Od 1927 w Warszawie odbywa się Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, najstarszy na świecie monograficzny konkurs muzyczny, którego twórcą był Jerzy Żurawlew.

Odbywają się także festiwale muzyki Chopina w Valldemossie, Genewie, Dusznikach, Paryżu, Gandawie i innych.

Do największych wykonawców muzyki Chopina należą: Ignacy Jan Paderewski, Moriz Rosenthal, Alfred Cortot, Ignaz Friedman, Raul Koczalski, Artur Rubinstein, Mieczysław Horszowski, Henryk Sztompka, Claudio Arrau, Vladimir Horowitz, Władysław Szpilman, Jan Ekier, Witold Małcużyński, Dinu Lipatti, Halina Czerny-Stefańska, Regina Smendzianka, Adam Harasiewicz, Vladimir Ashkenazy, Martha Argerich, Maurizio Pollini, Murray Perahia, Krystian Zimerman, Janusz Olejniczak, Evgeny Kissin, Rafał Blechacz.

Jan Ekier był redaktorem naczelnym pomnikowego wydania fonograficznego dzieł wszystkich Chopina, w nagraniu których udział wzięli najlepsi polscy pianiści XX wieku (nagrań dokonano w latach 50. i 60.).

[edytuj] Pomniki Fryderyka Chopina

[edytuj] Obiekty i imprezy noszące imię Fryderyka Chopina

[edytuj] Chopin w popkulturze

[edytuj] Nagrody Akademii Fonograficznej – "Fryderyki"

Nawiązujące do imienia Chopina Nagrody Akademii Fonograficznej – "Fryderyki", które zaczęto przyznawać w 1995 roku, miały być polskim odpowiednikiem nagrody Grammy. Zamiar ten jednak się nie powiódł, bo w związku z zapaścią w polskiej branży fonograficznej stacje telewizyjne wycofały się z transmitowania gali, na której je wręczano. W 2006 r. po raz pierwszy nie odbyła się ceremonia wręczenia tych nagród. Listę ich zdobywców ogłoszono jedynie w internecie.

[edytuj] Piosenka Gazebo

Piosenka I like Chopin włoskiego piosenkarza Paula Mazzoliniego (Gazebo) w 1983 roku wspięła się na listy przebojów w całej Europie. Chociaż Mazzolini śpiewał o muzyce Chopina, fortepianowy motyw który przewija się w piosence, nie jest kompozycją Polaka. Przebój Gazebo nadal jest nadawany przez komercyjne rozgłośnie, choć najczęściej jako cover. Początek piosenki miał następujące słowa po angielsku:

Remember that piano / So delightful unusual / That classic sensation / Sentimental confusion

Used to say / I like Chopin / Love me now and again

[edytuj] Eternal Sonata

Japońską fascynację muzyką Chopina oraz sztuką anime łączy gra Eternal Sonata na konsolę Xbox 360, wydana w Japonii w czerwcu 2007. Bohaterem gry jest Fryderyk Chopin, który na trzy godziny przed śmiercią trafia do bajkowej krainy, tam wraz z przyjaciółmi szuka leku na swoją chorobę. Fabularnej grze towarzyszy muzyka Chopina w wykonaniu rosyjskiego pianisty Stanisława Bunina.

[edytuj] Filmy o życiu kompozytora

Do tej pory powstało kilka filmów, traktujących głównie o związku Chopina i George Sand; np. Chopin: Pragnienie miłości w reżyserii Jerzego Antczaka, Błękitna nuta w reż. Andrzeja Żuławskiego. Na szczególną uwagę zasługuje film Ostatnia podróż w reż. Mariusza Malinowskiego produkcji TVP z 1999 r. (scenariusz : Mariusz Wituski) nie tylko za jakość zdjęć (Jacek Mierosławski) ale za uwzględnienie ustalonej przecież lokalizacji ostatniego mieszkania Chopina, które nie mieściło się w frontowej części gmachu przy place Vendôme, 12 ale w lewym skrzydle oficyny na podwórzu co kamera pokazuje omijając okna sklepu jubilerskiego.

[edytuj] Przypisy

  1. Za datę urodzin uważa się obecnie 22 lutego - taka data widnieje na akcie urodzenia pianisty. Niemniej jednak rocznicę urodzin Fryderyka rodzina Chopinów obchodziła 1 marca.
  2. O jego polskości muzyczny krytyk francuski wyraził opinię: Serce jego narodu biło w jego piersi. Nie znamy drugiego muzyka, który by był bardziej patriotą od niego. Jest on Polakiem znacznie więcej niż którykolwiek Francuz był Francuzem, Włoch Włochem lub Niemiec Niemcem. Jest Polakiem, niczym innym tylko Polakiem, a z tego zniszczonego, mordowanego kraju polskiego wyłania się jak nieśmiertelna jego dusza, jego muzyka.

[edytuj] Bibliografia

  • Bibliografia Chopinowska – największa elektroniczna baza danych bibliograficznych (obecnie ponad 16-000 rekordów)
  • Mieczysław Tomaszewski, Chopin – człowiek, dzieło, rezonans, Poznań 1998, wyd. Podsiedlik-Raniowski i Spółka, ISBN 83-7212-034-X, Kraków 2005 (tam też obszerna bibliografia w układzie tematycznym)
  • Chopin.pl - polska strona internetowa o Fryderyku Chopinie
  • Maria Gordon-Smith i George Marek, Chopin. Warszawa, Czytelnik, 1990

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne




Ciała dwóch nastolatek powieszone w stodole
Ciała dwóch dziewczyn - 18- i 16-letniej - odnalazła policja na wsi pod Nowym Targiem, donosi gazeta.pl.
Palikot przesłuchiwany w prokuraturze
Prokuratura w Lublinie przesłuchuje dzisiaj posła Janusza Palikota (PO) w sprawie wpisu na jego blogu dotyczącego stanu zdrowia prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
Kenia w Toruniu
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Janusza Korczaka w Toruniu jest jedną z jednostek organizacyjnych samorządu województwa.
Nowe rowery dla policjantów
Trzy nowe rowery otrzymali szczecińscy policjanci od magistratu. Jednoślady wręczył zastępca prezydenta Beniamin Chochulski.
Operacja się udała
Półroczny Kacper Borowy, który urodził się z wadą serca hlhs, tydzień temu przeszedł kolejną operację.
Linki: Strona gwna
Lek na potencje Viagra skuteczny! Strona główna serwisu, Odzyskwiawanie danycj Odzyskiwanie danych, projekty domów Projekty domów projekty domów Wizytówki, Przeprowadzki 4ps4m Windykacja bielizna, Najlepsze przeprowadzki Przeprowadzki Katowice, i wózki widłowe wózki widłowe
teksty piosenek Darmowe ogłoszenia wynajem warszawa Pozycjonowanie http://www.mikromodele.info